Az çok hepimizin bilgisayarda oyun oynarken problemleri olmuştur. Genelde herhangi bir hatayla karşılaştığımızda, çözemediğimizde hata sebebini oyun üreticilerinde görüp suçu ona atarız. Oyun geliştiricileri suçlamadan önce bizim oyuncular olarak üzerimize düşen bazı görevleri yapmamız gerekiyor. Bu görevlere başlıklar halinde göz atacağız. Ama ondan önce konunun anlaşılması açısından oyunun bilgisayarda çalışması ve izlediği yollardan genel olarak bahsedelim.

 

OYUNLARIN İŞLEYİŞİ

Oyunun görüntüsünün ekranda görülene kadar bilgisayarda izlediği bir yol vardır. Çok genel olarak bu yol aşağıda görülmektedir:

 

Oyun >> DirectX  veya OpenGL >> Ekran Kartı Sürücüleri (Driver) >> Ekran Kartı

 

Oyun hiçbir zaman direkt ekran kartıyla muhatap olmaz, eğer böyle olsaydı her ekran kartına özel oyun yapılırdı. Aslında bu tablo bizim yapmamız gerekenleri de bir bakıma özetliyor. Şimdi bu adımlara ayrıntılı bir şekilde bakalım ve bize düşen görevlerden bahsedelim:

 

OYUN

Oyunun kendisinden kaynaklanan hatalar konusunda yapmamız gereken kısaca

•  Oyun üreticisinin sitesinden yeni çıkacak Patch (Yama)' ları takip etmek ve yüklemek.

 

DirectX - OpenGL

 Ön Bilgi:

DirectX, Microsoft tarafından geliştirilen ve dünyanın en hızlı algoritmalarına sahip 3 Boyutlu ekrana çizim, ses vb. donanım denetleyici birimdir. Oyun, 3 Boyutlu çizim ve ses için DirectX' e başvurur ve onun sunduğu araçları kullanır. DirectX, oyuna, ekran kartının, ses kartının tüm nimetlerini sunar ve kolayca kullanabilmesini sağlar. Ekrana 3 boyutlu görüntünün en hızlı şekilde çizdirilmesinden sorumludur. Her yeni çıkan DirectX yeni 3D gelişmiş görüntü ve ses özellikleri sunar, oyun yapımcıları da bunları DirectX aracılığıyla kullanır. DirectX, oyun yapımcıları için çok büyük kolaylıktır, çoğu 3 Boyutlu çizim ve ses işlerini ona yaptırırlar. DirectX aslında birçok bileşeni kapsayan bir bütündür, bunlar DirectDraw, Direct3D, DirectSound, DirectMusic, DirectInput, DirectPlay, DirectShow' dur. Konunun dağılmaması açısından bunların ayrıntılı açıklama ve görevlerine girmiyoruz. Ama ek olarak şunu da bilmekte fayda var DirectX sadece oyun için değildir, mesela DirectShow bilgisayarınızda ortam dosyalarının (müzik-video) ekranda gösterilmesinden sorumludur, bilgisayarınızdaki playerlar DirectX' in DirectShow bileşenini kullanır.

Buraya kadar DirectX den bahsettik bazı oyunlar hazırlanırken DirectX yerine OpenGL denilen bir arabirim kullanabilirler. OpenGL, DirectX in oyunda üstlendiği görevi üstlenen alternatif bir arabirimdir. Genellikle ekran kartı sürücüleri ile beraber gelir. Bu nedenle ayrıca aramanıza gerek yoktur.

 

Yapmamız Gereken:

Kısaca DirectX ten bahsettikten sonra bu konuda üzerimize düşen:

•  DirectX' in son sürümünü mutlaka kurmalıyız.

DirectX genellikle oyunla beraber geldiğinden bu konuda çok fazla problem olmuyor. DirectX' i Microsoft' un sitesinden, bilgisayar dergileriyle verilen CD ‘lerden bulabilirsiniz. Ücretsizdir. Yeni sürümler her zaman eski sürümleri içinde barındırırlar. Eğer oyunun hazırlandığı sürümünü kurmazsanız karşımıza çıkan 2 ihtimal var, oyun bir alt sürüm DirectX' den faydalanabilecek şekilde yapıldıysa bazı görünüm özellikleri devre dışı kalacak şekilde oynanabilir ya da çok büyük ihtimalle oyunu çalıştıramazsınız.

Bilgisayarınızda kurulu DirectX sürümünü görmek ve DirectX testlerini yapmak için Başlat>Çalıştır penceresine “dxdiag.exe” yazıp Enter' a basın. Gelen pencere size yardımcı olacaktır.

 

EKRAN KARTI SÜRÜCÜLERİ (DRIVER)

 

Ön Bilgi:

Windows, DirectX ve programlar ekran kartını içyapısına kadar bilmek zorunda değildir. Bu birimler ekran kartını kullanabilmek için ekran kartı üreticisi tarafından yazılmış sürücüleri kullanırlar. Ekran kartı sürücüleri ekran kartının içyapısını bilir ve Windows, DirectX ile Ekran Kartı (donanım) arasında haberleşmeyi sağlar, onların kullanabileceği standart bir hale getirir. Şöyle bir benzetme yapabiliriz, röntgen vb. makinelerin başında onları kullanmayı bilen insanlar vardır, oraya film çektirmeye gelen müşteri o röntgen makinesini nasıl kullanılacağını bilmek zorunda değildir. Ekran kartı sürücülerini de o röntgen makinesini kullanmayı bilen kişiye, müşteriyi de Windows ve DirectX' e benzetebiliriz.

Bu durum sadece ekran kartı için değil bilgisayarımıza bağladığımız tüm donanımlar, anakart üzerindeki chipler vs. için geçerlidir. Ama biz oyunları en çok ilgilendiren kısmı olan ekran kartından bahsettik.

Yapmamız Gerekenler:

En çok ihmal edilen konuya geldik. Ne yazık ki birçok oyuncu ekran kartı ile birlikte gelen CD deki sürücülerle yetiniyor. Ekran kartıyla beraber gelen CD deki sürücülerin ömrü en fazla 6 aydır. Öyle bir anlattık ki 6 ay sonra infilak ediyormuş gibi oldu :)). Çok sık olarak yeni uygulama ve oyunlar çıkıyor, yeni DirectX sürümleri veya güncellemeleri geliyor. Her yeni çıkan DirectX, bunu destekleyecek ekran kartı sürücüleri ister. Bunun yanında Ekran kartı üreticileri çıkardıkları eski sürücülerdeki hataları düzeltiyor, yeni DirectX özelliklerini destekleyen, daha hızlı çalışan sürücüler çıkarıyorlar. Bu güncellemeler zincirleme şeklindedir birisinin yapılması diğerinin de yapılmasını gerektirir. Yapmamız gerekenleri maddelersek:

 

• Ekran kartı ile gelen CD' deki sürücülerle yetinmemeli, her zaman Ekran kartı üreticisinin sitesinden en güncel sürücüleri indirip kurmalıyız.

• Sürekli yeni oyunları takip eden bir kişi için 1–2 Ayda bir, diğer grup için 3–4 ayda bir yeni ekran kartı sürücülerini üreticinin sitesinden indirip kurmalıyız. Oyunlarda problem yaşıyorsanız, daha sık bir şekilde yeni sürücüleri takip etmeliyiz.

• Kurduğumuz sürücüleri, !!!sadece!!! üreticinin sitesinden indirmeliyiz. Başka sitelerde içine virüs vb. kötü amaçlı dosyalar katılabilir.

• Kurduğumuz sürücülerin Microsoft imzalı, Microsoft tarafından testten geçmiş olmasına özen göstermeliyiz. Testten geçmediyse kurulurken Windows bizi uyarıyor.

 

 

Tüm yapmamız gerekenleri bir daha özet şeklinde maddelersek:

 

•  Oyunun çıkan en son Patch (Yama)' larını takip edip kurmak

•  DirectX' in son çıkan sürümünü kurmak

•  Ekran kartı sürücülerini mutlaka belli periyotlarla üreticinin sitesinden indirip yenilemek

 

Hatasız bir oyun oynamanız dileğiyle, sağlıcakla kalın…

Bu yazıda en az hata ve donanımımızın desteklediği en yüksek performans ile nasıl oyun oynarız ve bunun için neler yapmamız gerekir ondan bahsedeceğiz. Yazıyı yazarken mümkün olduğunca ezberden uzak olacak şekilde yapacaklarımızın bilincinde olmamız açısından, gerektiği yerlerde konunun ayrıntılarına da girdik. Örneğin bilgisayarımıza neden DirectX kurarız, neden gerekli gibi sorularını da göz attık.

Melsis Electronics

Elektronik & Yazılım

Oyuncular için Hata Giderme Kılavuzu

Önemli Not: Sitemizde bulunan yazılarımıza izin almanıza gerek olmadan kendi sitenizde link verebilirsiniz fakat yazıların bir kısmının veya tamamının izin alınmadan başka bir sitede yayınlanması yasaktır.